Andertje…

Allemaal hebben we wel zo’n boek - of misschien wel meer dan één - dat een onuitwisbare indruk op je maakte toen je het als kind las… en wat je altijd bij is gebleven…!

Zo’n boek las ik ooit als jong meisje uit onze kleine dorpsbibliotheek…

Ik herinner het me nog heel goed, het was een groot oud boek met een blauw linnen kaft…  ‘Andertje’ heette het. Op de voorkant een tekeningetje van een klein hollend meisje… Als je het open deed, rook je zo’n typische oude boekengeur, heel apart…

Ik las het verhaal over Andertje in een ruk uit, en vond het toen het mooiste boek wat ik ooit gelezen had! Het was zo’n vreselijk zielig verhaal, het ging over een weesmeisje, dat dus Andertje genoemd werd, maar eigenlijk een heel mooie Franse naam had, Mignon, en dat geroofd bleek te zijn van haar echte ouders! 

Maar daar kwam je aan het einde van het verhaal pas achter…  Gelukkig liep het uiteindelijk met Andertje allemaal goed af, een voorwaarde natuurlijk voor een mooi kinderboek!

En kijk toch eens wat een geweldige tekeningen er in stonden… schattige boerenmeisjes in Zeeuwse dracht..!

Want wat ik helemaal zo bijzonder vond, was dat het verhaal zich afspeelde in mijn eigen dorp! Aan de tekst in het verhaal kon je aflezen dat het verhaal zich afspeelde in Domburg, al stond dit niet zo specifiek vermeld...

Jarenlang heb ik vergeefs naar het boek van Andertje lopen zoeken in de hoop, dat ik het terug zou vinden… Maar niemand kende het, of had er ooit van gehoord! Nou was het ook best lastig zoeken, zonder naam van de schrijver natuurlijk!

Er was wel een ander boek wat ik regelmatig tegen kwam, en wat redelijk bekend was in onze contreien, een enigszins vergelijkbaar boek. Dat was het boek ‘Laurientje’, geschreven door J.M. Selleger-Elout. Deze dame had ooit op ons dorp gewoond, en had een boek geschreven over een dorpsmeisje en haar belevenissen.

Het verhaal van Laurientje leek best wel wat op dat van Andertje en had eenzelfde soort tekeningen, dus de gedachte dat de twee boeken van dezelfde schrijfster afkomstig zouden moeten zijn lag redelijk voor de hand.

En geheel onverwacht kwam ik ‘Andertje’ tenslotte zo maar tegen, op een boekenmarkt in een boerenschuur tijdens een fietstochtje op het eiland, een paar jaar geleden…! En blij dat ik er mee was!! 

En inderdaad was ook 'Andertje' geschreven door J.M. Selleger-Elout, wat ik al vermoedde! 

Wie was deze Johanna Madeleine (roepnaam Nancy) Elout eigenlijk? En waarom schreef ze kinderboeken over boerenkindertjes uit een Zeeuws dorpje?

Nancy Elout werd in 1875 in Utrecht geboren, als dochter van Cornelis Pieter Jacob Elout. Vader Elout en zijn gezin verhuisden twee maanden na de geboorte van Nancy (of Zus, zoals ze ook genoemd werd) naar het Zeeuwse Domburg, omdat hij daar als burgemeester benoemd werd. In Domburg woonde ook de oma van Nancy van vaderskant, waar zij erg goed mee kon opschieten. Als jong meisje voelde Nancy Elout zich een buitenbeentje in het dorp, omdat zij als burgemeestersdochter een hoge status had en uiteraard geen klederdracht droeg, zoals alle andere dorpsmeisjes. Gelukkig raakte zij al snel bevriend met Mies Drabbe, die even oud was als zij en die haar vakanties in Domburg doorbracht. Nancy leerde piano spelen, orgel en viool. Daarnaast leerde zij ook tekenen en schilderen, borduren, breien en haken. Zij schreef al verhaaltjes vanaf haar tiende jaar, maar verscheurde die ook weer net zo makkelijk…

Toen zij twintig was vertrok Nancy Elout naar Den Haag, waar zij een tijdlang in het Bronovo ziekenhuis werkte, wat door haar tantes gesticht was. Zij schreef in deze periode vele gedichten. In Geneve ontmoette ze Ernest Louis (Tenno) Selleger, scheikundig ingenieur en later hoogleraar Papierkunde, waarmee ze in 1905 te Domburg in het huwelijk trad. Na het huwelijk en de geboorte van hun twee zoontjes Levinus en Sven woonde het gezin Selleger in Hees bij Nijmegen en vervolgens in Bergen (NH). Nancy Selleger-Elout was een natuurmens, en zij verdiepte zich o.a. in astrologie en theosofie om haar belangstelling naar menselijke drijfveren te onderzoeken.

Nancy Selleger-Elout begon pas echt met het schrijven van boeken toen haar kinderen volwassen waren. In 1931 verscheen haar eerste boek Laurientje, een jaar later volgende de boekjes Keesje Peterselie en Lijsje Lorresnor. Dit laatste boekje zou haar meest bekende boek worden.

Aan het eind van de tweede wereldoorlog werd het huis van de familie Selleger in Ubbergen door een Duits bombardement verwoest, waarbij de familie al haar bezittingen verloor.. maar zelf gelukkig in leven bleef! Nancy Selleger-Elout overleed uiteindelijk in 1957 te Bergen op 82-jarige leeftijd. Haar echtgenoot overleefde haar nog tien jaar.

Nancy Elout heeft een kleine twintig kinderboeken geschreven, waarvan er zich drie in Domburg afspelen. Er blijkt namelijk nog een derde Zeeuws boekje te zijn, met de titel ‘Marian en Marion’. Mijn oma kende het nog van vroeger, en zou het graag nog eens terugzien…

De tekeningen in Laurientje en Andertje zijn gemaakt te zijn Johanna Bernadina (Dien) Midderigh-Bokhorst (1880-1972). Zij reisde er, samen met Nancy Elout, speciaal voor af naar Zeeland. Dien Midderigh-Bokhorst was aquarellist, graficus, illustrator, tekenares en lithografe, en vooral bekend als illustratrice van kinderboeken en schoolplaten.

De prentjes die zij maakte voor de Zeeuwse boeken van Nancy Selleger-Elout zijn zeer levensecht getekend en bevatten veel kloppende details, kijk alleen al naar de kleding!

De afbeeldingen lijken in bepaald opzicht wel wat op de tekeningen van Rie Cramer, maar hebben toch een heel eigen stijl. 

En.. Lupineke vindt ze super!

Via Internet is inmiddels het derde boekje, Marian en Marion, besteld (ergens in Belgie nota bene) en ik hoop het eerdaags met de post te ontvangen! Hopelijk is het net zo’n fraai boekje met verhalen en tekeningen uit vervlogen tijden, als de andere twee…!