zaterdag 8 september 2012

Wede.. verfplant uit een ver verleden..!

Wel eens van wede gehoord? De officiële naam is Isatis tictoria, en het is de plant waar in een ver verleden blauwe verfstof uit gewonnen werd in onze Noordelijke landen. Dit alles gebeurde voordat Indigo als kleurstof naar Europa geïmporteerd werd, om wol en stoffen mee te verven..


In wede zit namelijk eveneens de kleurstof indigo, maar dan in een veel kleinere hoeveelheid, 40 keer zo weinig als in de officiële Indigo. Onze voormoeders hadden er dus heel veel van nodig om wol en linnen een blauw kleurtje te geven.

Dat wede blauwe verfstof bevat, was bijvoorbeeld al bekend bij de oude Picten, een van de oorspronkelijk Britse volkeren, die deze kleurstof gebruikten om zich mee te beschilderen bij aanvallen en oorlogen. Een feitje, waar bijvoorbeeld Mel Gibson gebruik van maakte in zijn film Bravehaert!


Vriendin Heleen, die imker is, had afgelopen voorjaar wedeplantjes gezaaid in haar tuin als bijenplant. Maar de hoeveelheid zaailingen was inmiddels zo groot geworden dat we haar een groot plezier zouden doen door ze te komen plukken ;)
Dus besloten collega Marije en Lupineke er een verfdagje van te maken!


Wat is er leuker dan de dag beginnen met het oogsten van jonge wedeplantjes! Het grappige was, dat de blaadjes er precies uitzagen als spinazie, en ook zo roken..!



We hadden al snel een vuilniszak vol!


Nadat we de wedeplantjes gewassen hadden en verdeeld over twee bakken, ging er kokend regenwater overheen en moesten ze een uur trekken.


Ondertussen lagen de strengen wol en lappen stof al in water te weken. 


Even tussendoor: had ik trouwens al verteld, dat er, ongelofelijk maar waar, een prachtige kaardenmolen gearriveerd was in Huize Lupineke? Op dezelfde dag, dat ik mijn vorige logje postte en mijn oproepje plaatste, liet Ria uit Valkenburg me weten dat haar ongebruikte kaardemolen met de post naar me onderweg was! 

Wat een schat van een vrouw, om me deze zo maar aan te bieden!! Het is een prachtige molen waar ik de afgelopen dagen al heel veel gebruik van heb gemaakt! O.a. door het kaarden van de wol voor twee van deze strengen..! Ria, bij deze nogmaals super bedankt voor dit geweldige aanbod!!


Maar goed, we dwalen af..
Nadat de wedeplantjes een uur geweekt hadden, werden ze uitgeknepen in een doek en kreeg de overgebleven wede-thee een beetje soda, zodat het langzaam een echt verfbad werd.


Eerlijk gezegd sloegen op dat moment toch echt wel even de twijfel toe.. waren de plantjes echt wel wedeplanten die we geplukt hadden? Want zowel de geur als blaadjes deden zo vreselijk aan spinazie denken, dat we er bijna honger van kregen..


We besloten maar gewoon het proces te volgen, spinazie of wede.. of niet.. ;)!
Nu moest er zuurstof aan het verfbad toegevoegd worden en dit deden we door ca een kwartier lang met de garde in de vloeistof te kloppen.


Gelukkig hield Marije, als ervaren plantenverfster, nauwkeurig alles bij in haar logboek: hoeveelheden,  zuurtegraad en temperatuur!


Als laatste stap in het voorbereidingsproces moest de zuurstof weer uit de verfbad gehaald worden door het toevoegen van hydrosulfiet en daarna werd alles verwarmd in grote weckketels op 40 graden.

En toen was het zo ver… witte lap stof in het verfbad..


.. die er na 20 minuten uit mocht. En toen begon het toveren… je zag de stof onder de invloed van zuurstof in je handen verkleuren..


eerst geel…


toen groener…


.. en tenslotte turquoise! 
Prachtig om te zien!! Wat een kick dat je met die wedeplantjes  zulke mooie tinten blauw-groen kan verven! En dat het lukte zonder ingewikkeld proces van urine sparen, fermenteren, drie weken drogen en meer van dit soort stinkende processen die we op het www gevonden hadden..!

Vervolgens waren mijn wolstrengen aan de beurt.
In het verfbad werden ze intens geel..


Na 20 minuten mochten ze er uit… en onder invloed van zuurstof werden ze razendsnel zeegroen!


Ze verkleurden waar je bij stond! Het was zo ontzettend leuk, we bleven onze lappen en wol maar terug in de verf dompelen om het proces te intensiveren!


Er was duidelijk verschil te zien in tinten tussen de twee verfbaden.


En met deze prachtige wol ging Lupineke na een heerlijke en gezellige dag zeer tevreden huiswaarts! Nu maar eens bedenken wat voor moois ik hier mee kan breien!!

Met uiteraard… dank aan Ria, voor de geweldige kaardemolen waar ik mijn schapenwol mee kon bewerken; Heleen voor het aanbod om plantjes te komen oogsten en Marije, ervaren wolverfster die haar kennis met me wilde delen en dit experiment met me wilde aangaan!


36 opmerkingen:

  1. Echte toverij, leuk om te volgen, dank je wel

    BeantwoordenVerwijderen
  2. Lieve Lupineke wat een heerlijke ervaring. Je eigen wol verven, en wat laat je ons dit leuk zien door foto's. Ik heb genoten van je verhaal. Ik krijg zin om dit ook eens te proberen. Maar nee hoor wat een werk hebben jullie hier mee gehad maar heel leuk. Geweldig je cadeau uit Limburg super. Wat lief dat deze dame jou dit zo maar gaf. Is toch geweldig dat dit nog bestaat. Geniet maar fijn van je eigen gesponnen wol. Ik zie wel wat moois hier voorbij komen, wat er van gemaakt gaat worden.



    BeantwoordenVerwijderen
  3. Prachtig!! Mocht het jullie interesseren het volgende boek is schitterend: De la Garance au Pastel auteurs zijn Michel Garzia en M-F Delarozière en de uitgever édisud nature.
    Veel succes verder.

    BeantwoordenVerwijderen
  4. Wat een leuke dag zo. Heel grappig, en interessant, om te zien hoe zo'n verfbad werkt.
    Veel plezier met verwerken van je nieuwe oogst.

    BeantwoordenVerwijderen
  5. Wat heerlijk om te volgen. Ik ga weer helemaal terug in de tijd. Toen waren we hier ook zo druk mee.
    Leuk dat het weer zo in de belangstelling staat.

    BeantwoordenVerwijderen
  6. Wat interessant en mooi geïllustreerd voor ons. Het zijn prachtige kleuren geworden. We zien te zijner tijd wel wat je ervan hebt gemaakt.
    Fijn zonnig weekend.

    BeantwoordenVerwijderen
  7. Het lijkt wel toveren he? Ik heb het schrik niet, 30 jaar gelden geleerd en heb nog steeds goede herinneringen aan de tijd dat ik veel wol plantaardig verfde! Gezellig weekend. Anny.

    BeantwoordenVerwijderen
  8. Dat is een mooie uitleg over verven. Leuk dat zo'n plantje stof en wol in blauw kan veranderen. Het is trouwens ook nog een mooie kleur blauw.

    BeantwoordenVerwijderen
  9. Genoten van je blog, echt het lijkt wel toveren,
    zo mooi en duidelijk met illustratie steeds.
    Als deze er niet bij waren, zou je het bijna niet geloven.
    Dank je wel dat je het met ons wil delen.
    Fijne Zondag morgen.
    Groetnis Annie

    BeantwoordenVerwijderen
  10. wat moet dat een heerlijk dagje voor je geweest zijn! Wat een leuk verslag om te lezen, heel leuk, heb zoiets nog nooit gezien en ik wist niet eens dat de Wede bestond! Weer wat geleerd!
    groetjes,

    BeantwoordenVerwijderen
  11. Ja, zo werkt dat.... Leuk verslag. Het is fijn dat je met anderen aan het verven bent. Zo'n aparte belevenis: Als de wol in het verfbad is lijkt de kleur geel; haal je het omhoog dan verkleurt het... Zo heb ik mohair met indigo geverfd. Het werd een heel intense blauwe kleuren en het blijft ook prachtig.
    Wat fijn dat je kunt kaarden op je EIGEN molen. Het apparaat ziet er prima uit en je zult er veel plezier mee beleven. Fijne zondag en groeten van Willemien.

    BeantwoordenVerwijderen
  12. Geweldig, wat een schitterend resultaat van jullie harde werken en wat zal je veel pleier hebben van die kaardenrol en ben nu heel benieuwd wat je gaat breien, de kleur is echt gaaf! Knuffel
    Lida

    BeantwoordenVerwijderen
  13. Jeetje wat geweldig zeg echt SUPER, ik vind het proces erg leuk om te lezen wat een werk maar oo zo leuk. En de kleur ik vind het prachtig wat je ook met de wol gaat doen het zal heel mooi worden. Geniet van je mooie wol en een nog zonnige zondag.

    Groetjes Petra.

    BeantwoordenVerwijderen
  14. Wat een mooie kleur turquoise. Je moet er wel wat voor over hebben, jeetje! Maar met anderen samen is zoiets toch erg leuk om te doen.

    BeantwoordenVerwijderen
  15. Chemie van de bovenste plank met een schitterend resultaat!

    BeantwoordenVerwijderen
  16. helemaal mijn kleur geworden...echt prachtig!!! wat leuk zeg...om het proces op deze manier helemaal mee te maken. heerlijk zomerse foto's ook!!!Liefs, Petra

    BeantwoordenVerwijderen
  17. Hardstikke mooi geworden. Ik ben wel benieuwd of de kleur goed blijft. In het verleden heb ik veel met natuurlijke middelen geverfd, tegenwoordig doe ik dat niet meer. Te weinig tijd, te weinig ruimte. Ik verf nog wel synthetisch, ook erg leuk. Geweldig dat je zomaar een kaarde molen kreeg. Die zijn ook 2ehands nog best duur. Ik spin en brei ook, heb ook een kaarde molen. En ik spaar voor een neiuw spinnewile, ik wil heel graag een Rose van majacraft. Die vind ik zo mooi.
    Fijne week, groetjes, Gerda

    BeantwoordenVerwijderen
  18. Ik had wel eens over Wede gehoord en wat leuk om nu dit verslag bij jou te lezen. Wat een prachtige kleuren zijn het geworden, wat een werk , fijn om dat samen te kunnen doen. En dan de kaardemolen, wat ontzettend lief en fijn dat je deze over mocht nemen.

    BeantwoordenVerwijderen
  19. Wat een interessant proces, mooie kleuren ook. En die kaardemolen is een prachtig kado!

    BeantwoordenVerwijderen
  20. O, wat een geweldig verslag! En een schitterende kleur.....
    Groeten,
    Jeanet

    BeantwoordenVerwijderen
  21. Wat een prachtig foto verslag , ik heb wede plantjes in de tuin en was er nog niet aan toegekomen om te gaan verven. Met behulp van jouw fotoverslag moet het lukken.
    Dag, Ariane

    BeantwoordenVerwijderen
  22. Wat heeft je wol een prachtige zeeblauwgroene kleur gekregen. Superleuk! Ben heel benieuwd wat je hiervan gaat breien.

    groetjes,
    Anita

    BeantwoordenVerwijderen
  23. Hej Lupineke, enig om te zien hoe zo'n verfbeurt gaat. Het lijkt me heel spannend om af te wachten hoe het resultaat zal zijn. Fijn dat je kaardemolen er is.
    Veel plezier morgen. Een mooie locatie waar jullie het breicafé hebben.
    Groetjes,

    BeantwoordenVerwijderen
  24. Wat zijn het prachtige tinten geworden!
    Janny

    BeantwoordenVerwijderen
  25. Wat zijn jullie lekker bezig geweest. geweldig toch dat je het hele proces van Wol tot eind resultaat via het verven enz. meemaakt.. zo word het echt je EIGEN WERKSTUK.
    Ik hoop maar dat je dat KLOPPEN aan de anderen overgelaten hebt want dat lijkt me funest voor je zere schouder.
    Nou ja je hebt een hele mooie fotoreportage gemaakt dat is ook wat waard.
    groetjes L.H.

    BeantwoordenVerwijderen
  26. Wat een fantastisch lief persoon om jou onmiddelijk een kaardmolen te sturen.Dat wordt veel zelfgesponnen en zelfgeverfde wol voor prachtige werkstukken. Fijne reportage van je verfdag. Wat een prachtige kleuren.
    Anje

    BeantwoordenVerwijderen
  27. WOUW ....!!!!! Lupineke dankjewel voor het delen hiervan ( daar word ik nu echt blij van ) wat mooi ook die kleur , wat wil ik dit allemaal graag onder de knie krijgen in een volgend leven dan . Hartelijke groet en een knuffel voor je ( muis ) arm .

    BeantwoordenVerwijderen
  28. Hoi Lupineke. Wat een interessant verslag over het plantaardig verven!In deze tijd van het jaar begint het bij mij altijd weer te kriebelen, want er staan zoveel planten in de tuin waar je mee verven kunt! Neem alleen al de notenboom, bladeren, doppen,schors alles geeft weer een andere kleur. Ik verf alleen geen wol, maar lapjes zijde die ik vervolgens verwerk in een Dear Jane quilt. Een project van al heel veel jaren! Succes met je mooie wol je gaat er vast iets prachtigs van maken!
    En misschien heeft het verven nog wel een vervolg want het blijft spannend!
    Groetjes, Sonja

    BeantwoordenVerwijderen
  29. Ik moet wel een beetje grinneken, met een beeld in mijn hoofd van Mel Gibson die in een teil staat te roeren met wedeblaadjes.....of zouden ze daar vroeger ook vrouwen voor hebben gehad. Tja en wat ik me nou afvraag is hoe ze die kleurstof op hun gezicht kregen. Voor jullie was het een inspannende en leuke dag zo te zien.

    BeantwoordenVerwijderen
  30. Eindelijk weer een internetplekje zodat ik weer even kan buurten op je blog.
    Wat een prachtig bericht is dit. Leuk dat je er zoveel foto's bij hebt gemaakt van alle verfstappen en wat een prachtige kleuren! Als ik me goed herinner is blauw jouw kleur? Je bent vast helemaal in je sas met het resultaat.
    Ik ben nu al benieuwd naar wat je gaat breien, maar ik zal geduldig wachten hoor...;-)

    groetjes weer
    Marjan

    BeantwoordenVerwijderen
  31. Mooi zeg! Dit artikeltje kan zo in De Wete! :-)

    BeantwoordenVerwijderen
  32. Dat lijkt me echt leuk, zelf je wol verven. Kan me voorstellen dat je een hele leuke dag hebt gehad.

    BeantwoordenVerwijderen
  33. Gaaaaaf!! En wat een mooie kleur!!!

    BeantwoordenVerwijderen
  34. He Lupineke,
    Een vriendin van me heeft wede in de tuin en is heel in haar schik met je uitleg, waar het niet onoverkomelijk ingewikkeld maar gewoon heel leuk lijkt om eindelijk eens een blauw kleurtje wol te bekomen ! Ze ging op zoek naar hydrosulfiet bij de drogist & apotheker maar vindt het (hier) niet. Hoe kom jij daaraan ? Is de benaming misschien niet helemaal volledig en bedoel je bvb natriumhydrosulfiet ? Of is er een Nederlands-Vlaamse taalverwarring ? Kan je ons helpen ?
    Groetjes, Trui

    BeantwoordenVerwijderen
    Reacties
    1. Hallo Trui, het gaat echt om de benaming hydrosulfiet. De vriendin waarmee dit experiment gedaan werd had al hydrosulfiet in huis, ik weet niet hoe ze daar aan kwam.
      Op de volgende website: http://www.duivelsblauw.nl/roman/LightNEasy.php?page=blauw2 staat dat hydrosulfiet ook bij winkels in verfbenodigdheden te verkrijgen is. Misschien is het via Internet ook te bestellen? Succes!

      Verwijderen
    2. Dankje ! We zoeken verder...

      Verwijderen

Related Posts Plugin for WordPress, Blogger...