vrijdag 21 december 2012

De geschiedenis van Santa Claus

Om heel eerlijk te zijn, heb ik er niks mee! Helemaal niks, zelfs!!
Met…  De Kerstman!
Met de Kerstman, of Santa Claus, die in mijn beleving, zowel kind als volwassene zijnde, nog nooit enige rol van betekenis gespeeld heeft in de wijze waarop wij Kerstmis vieren. Die juist enigszins storend was.. vond ik..!


Eigenlijk vond ik hem altijd maar een irritant, lawaaierig en commercieel mannetje, met zijn overdreven vetgemeste en joviale voorkomen. Dat-ie ook nog onze tradities over de komst van het Kerstkind behoorlijk lijkt te overschaduwen, maakt de boel er nou niet bepaald beter op…

De meesten van ons zullen de Kerstman wel kennen uit de Disney kerstfilms, waarin hij uiteraard vaak de grote aanwezige is. Met dit stereotype beeld van de Kerstman  worden we hier dan ook het meest geconfronteerd.


Maar, waar die Kerstman nou eigenlijk vandaan komt, dat is een heel ander verhaal. En dat vind Lupineke nou weer wél leuk!

Om een uitgebreide zoektocht maar meteen kort te sluiten: uiteindelijk lijkt het er op, dat de figuur van de Kerstman oorspronkelijk voor een groot deel uit Nederland afkomstig is. Rond 1611, toen de Nederlanders naar Amerika gingen en de stad Nieuw Amsterdam stichtten, namen zij ‘hun’ heilige Sint Nicolaas mee en maakten hem beschermheilige van hun nieuwe stad. Sint Nicolaas was namelijk al patroonheilige van de Nederlandse stad Amsterdam.. logisch dus, dat de emigranten hun Nieuwe Amsterdam ook onder zijn bescherming wilden stellen!
Veertig jaar later werd Nieuw Amsterdam voor een appel en een ei aan de Engelsen verkocht en kreeg de naam New York. ‘Onze’ Sint Nicolaas bleef er echter de beschermheilige!


In de periode dat het huidige Amerika werd opgebouwd, werd New York overspoeld door Europese emigranten. Die allemaal hun eigen cultuur, gebruiken en folklore meebrachten en uitdroegen. Ook rond de Kersttradities: de Engelse Father Christmas, de Duitse Weinachtsmann, de Noorse god Thor en de Finse Joulupukki.. Zoals vermenging van volkeren plaatsvond, zo mengden ook al deze figuren zich langzaam maar zeker met de figuur Sint Nicolaas en zijn gebruiken.


In 1773 werd deze vervormde variant van Sint Nicolaas voor het eerst in de kranten genoemd als 
St. A Claus (St. er Klaas). Zijn vorm en uiterlijk was door al die verschillende invloeden al redelijk veranderd, zo werd hij afgebeeld in het groen of blauw, als oude man met een baard, zonder mijter of staf, en waren er elementen aan zijn persoon toegevoegd zoals een ezeltje, karretje, rendieren, elfjes of arrenslee. Die duidelijk hun oorsprong vinden in de Scandinavische cultuur…


In 1809 heeft de schrijver Washington Irving het over ‘St Nicholaus’ in zijn boek: ‘A History of New York’. Hij wordt hier omschreven als een oude man die op een paardje door de stad rijdt. Irving veranderde het paardje later in een karretje.


Clement Clarke Moore schreef, hierdoor geïnspireerd, het populaire gedicht “Twas the night before Christmas” (de oorspronkelijk titel was: “A visit from St Nicholas) wat ging over “Santeclaus”, een roodwangige, in bont geklede St. Nick (afkorting van Nicholaus) die met een arrenslee en acht vliegende rendieren rondreed en die zich door schoorstenen wrong en de kousen van kinderen vulde met cadeautjes. (En, waar kennen we die schoorstenen toch van ;)


Ziehier, de basis van de Kerstman was gelegd!


In 1822 waren de rendieren als trekkers van de slee al zo ingeburgerd bij het beeld van Santaclaus, dat ze namen kregen: Blitzen, Comet, Cupid, Dancer, Dasher, Donner, Prancer en Vixen.
Het negende rendier, bekende Rudolph – die met de rode neus - was er toen nog niet bij. Hij ontstond pas in 1939 en werd gecreëerd in een verhaal van Robert L. May. 


“Op een mistige kerstavond, terwijl het zicht steeds slechter werd, moest Santa de hulp inroepen van Rudolph. Hij had immers een lichtgevende rode neus, en kon zo de weg verlichten”. Waarop Johnny Marks in 1949 het wereldberoemde liedje over hem schreef: “Rudolph, the red-nosed reindeer”.


Rond 1860 was Santa voor het eerst op papier te bewonderen. In de kerstnummers van Harper’s Magazine werden tekeningen afgebeeld van de tekenaar Thomas Nast. Nog steeds is Santa in diverse uitmonsteringen te zien, o.a. als dikke kabouterachtige figuur maar ook zie je hem getekend met een donkere sterrenjas aan..

Het beeld, zoals wij dat nu van de Kerstman, of Santa, of St. Nick hebben, komt voort uit een Coca Cola reclame uit 1930.


In die tijd werd Coca Cola vooral ’s zomers veel gedronken en stond het bekend als een ideale dorstlesser in warme dagen. De Coca Cola Company wilde graag de verkoop in de winterse perioden verhogen en nam daarom tekenaar Haddon Sundblom aan. Hij kreeg de opdracht om een gezellige dikkerd met mooie baard te ontwerpen in de bedrijfskleuren rood-wit.
De gepensioneerde buurman van Sundblom voldeed in ruime mate aan de eisen en stond daarom model. Hij had tevens een heel aparte lach, die klonk als Yo-ho-ho… en zo werd hij het gezicht van de Kerstman, zoals we die nu nog steeds kennen!


En zo blijkt de Kerstman heel wat meer raakvlakken met ons landje te hebben dan ik ooit heb vermoed! En is hij daardoor in mijn ogen ineens heel wat sympathieker geworden J!

Yo-ho-ho!!!

Iedereen op deze bijzondere Midwinter en ‘Einde-der-tijden-dag’ een heel fijne dag gewenst!


16 opmerkingen:

  1. Voor mij heeft de kerstman ook helemaal niets met de werkelijke betekenis van het kerstFEEST te maken.
    Ik wens jou een hele fijne feestdagen en een gezond, gezellig en gelukkig 2013.

    Liefs, Fenna

    BeantwoordenVerwijderen
  2. Zo zijn we weer helemaal bij gepraat op de vroege morgen !! Leerzaam en Leuk..mooie plaatjes. L.H.

    BeantwoordenVerwijderen
  3. Ha, geweldig bericht Lupineke. Ik heb er van genoten. God juletid! Anna

    BeantwoordenVerwijderen
  4. Tjonge, Stefanie, wat weet jij toch weer een prachtig blog je te schrijven. Erg leuk. Ik wens je gezellige kerstdagen en een gezond, gelukkig en creatief 2013 toe (en dat ik nog heel lang mag meegenieten van jouw creativiteit...). En, ik moet nog even kijken hoe ik het ga doen, maar als de treien heel vroeg al rijden, kom ik eerder om met jou aan de koffie te gaan, ok? Groet, Wieke

    BeantwoordenVerwijderen
  5. Nee, voor ons ook geen kerstman! Toch is het interessant om te lezen hoe de cultuur-vermengingen (een handje geholpen door de commercie) geleid hebben tot de Amerikaanse kerstman. Het is dat vandaag de wereld vergaat en dat ik er sowieso over pakweg 300 jaar niet meer ben....Het zou interessant zijn om te zien hoe in het jaar 2312 ons sinterklaasfeest gevierd wordt :-))

    BeantwoordenVerwijderen
  6. wat een prachtig kerstverhaal! Ik ben ook meer van Sinterklas, maar dit verhaal is echt leuk!

    BeantwoordenVerwijderen
  7. Voor mij hoeft de kerstman ook niet en ook geen cadeaus met de Kerst.Maar wel een leuk verhaal over het óntstaan' van de kerstman.
    Voor jou en je familie ook gezegende Kerstdagen en nieuwjaar met veel liefde,geluk en een goede gezondheid.
    gezellig weekend
    groetjes,Truus uit Drenthe
    ps heb zo'n 20 jaar geleden ook kralentasjes gerestaureerd,vandaar dat de kralentasjes mij opvielen.Ben benieuwd naar je verhaal daarover.

    BeantwoordenVerwijderen
  8. Wat leuk om zo te lezen over het ontstaan van een figuur die zo belangrijk is geworden in de amerikaanse cultuur. Al vermoedde ik al heel lang dat onze sint er iets mee te maken had, door jouw verhaal wordt dat mooi bevestigd. Dankjewel voor dit mooie blog.
    Fijne feestdagen oftewel Merry Christmas

    BeantwoordenVerwijderen
  9. Ik had dit al eens gehoord en het is ook zo'n logische verhaal als je het eenmaal weet. Santa claus is gewoon onze eigen Sinterklaas ;-)
    Tja en dan is hij id net even leuker. Wij doen ook niets met de kerstman, leuk voor een film maar wij houden het bij eigen tradities en kerst betekend voor mij de geboorte van Jezus...

    Ik wens je hele fijne kerstdagen toe.

    lieve groetjes, dinah

    BeantwoordenVerwijderen
  10. Je kunt wel merken dat je huisgebonden bent en flink in de boeken dan wel in google gesnuffeld hebt.
    Een leuk log Stefanie, dank je voor het opzoeken.
    Het zijn inmiddels twee tradities naast elkaar geworden. Allebei binnen de perken kan ik het wel waarderen (hoewel die bolle wangen dan weer minder zijn omdat dat zo méér is .....)
    HoHoHo spoken here.

    BeantwoordenVerwijderen
  11. Wat geweldig dat je dat allemaal hebt opgezocht, interessant verhaal... en zo zie je maar... vieren we Sinterklaas en St. Nicolaus en hebben we het over 2 heiligen.
    In ieder geval fijne feestdagen gewenst.

    BeantwoordenVerwijderen
  12. Wat een studie heb je weer van gemaakt. Dat wist ik allemaal niet hoor! Maar Rudolf met z'n rode neus heeft toch meer mijn sympathie. Heb je deze week in de krant gelezen dat een rendier echt een rode neus heeft door de hoeveelheid bloedvaten die erdoor lopen? Gezellige feestdagen!

    BeantwoordenVerwijderen
  13. Hai Stefanie,
    eindelijk heb ik weer eens de kans om je blog te bekijken en het eerste berichtje dat ik zie is er al meteen weer zo eentje die ik graag lees omdat ik het interessant vind en vooral omdat ik zo'n bewondering heb dat jij al die informatie bij elkaar hebt gekregen! Wat zal je daar een hoop zoekuurtjes mee zoet zijn geweest...
    En dan ga ik nu eens kijken wat er nog meer voor moois op je blog staat.
    Fijne dagen en een nog fijner 2013 toegewenst!
    groetjes weer
    Marjan

    BeantwoordenVerwijderen
  14. Zo leren we de kerstman ook nog een beetje beter kennen. Ik was eergisteren nog even op z'n website aan het neuzen en filmpjes aan het bekijken. Fijn weekend, lieve groet

    BeantwoordenVerwijderen
  15. wat een leuk en leerzaam blog! ik heb op de één of anderen manier de Sint en de Kerstman wel met elkaar in verband gebracht ws door de naam Santa Claus. Maar deze geschiedenis wist ik niet, erg leuk om te lezen! Liefs Petra

    BeantwoordenVerwijderen
  16. new york werd verruild voor ... suriname!
    toch blijft de link kerstman - coca cola moeizaam ...

    BeantwoordenVerwijderen

Related Posts Plugin for WordPress, Blogger...